DÄ°jÄ°tal Göz YorgunluÄŸu
DÄ°jÄ°tal Göz YorgunluÄŸu
Dijital göz yorgunluÄŸunu nasıl tanımlayabiliriz?
​
Günümüzde bilgisayar başında çalışan kiÅŸilerden en sık duyduÄŸumuz yakınma, gün sonunda gözlerinde hissettikleri yorgunluktur. Genel anlamda yorgunluk olarak tanımlanan bu ÅŸikayetler, yanma, batma, kızarma, ışık hassasiyeti, uyuma isteÄŸi ve hatta baÅŸ aÄŸrısı ÅŸeklinde özetlenebilir.
​
Göz yorgunluÄŸu nedenlerinden bir tanesi, bilgisayar başında sürekli deÄŸiÅŸen görüntülere ve bazen ışık ÅŸiddetine karşı görmeyi netleÅŸtirmek amacıyla göz merceÄŸinde oluÅŸan uyum (akomodasyon) çabasıdır.
​
Ä°nsanda göz merceÄŸi, tıpkı fotoÄŸraf makinası gibi görüntüyü netleÅŸtirmek amacıyla ÅŸiÅŸkinleÅŸir veya gevÅŸer, yani uyum (akomodasyon) yapar. Göz bebeÄŸi de bununla ve ışık deÄŸiÅŸkenleri ile paralel kasılıp gevÅŸeme hareketleri ile katkıda bulunur. Bütün bu hareketler göz içinde iris dokusu arkasında dairesel ÅŸekilde yerleÅŸmiÅŸ olan ve bu iÅŸlevlerin gerçekleÅŸmesini saÄŸlayan kaslar yardımı ile yapılır. Sonuçta uzun süreli çalışma sırasında bu kasların sürekli kasılması nedeniyle yorgunluk oluÅŸur.
​
DiÄŸer taraftan bilgisayar başında geçirilen uzun süreç sırasında göz kırpma hareketleri azalır ve göz yüzeyi buharlaÅŸmaya baÄŸlı sıvı kaybeder yani zaman içinde kurur. Ayrıca bilgisayarın oluÅŸturduÄŸu sıcak hava akımının göz yüzeyinde kuruma meydana getirmesi de mümkündür. Bütün bunlar gözde yorgunluk hissi ile kendini hissettirebilir.
​
Dijital göz yorgunluÄŸu önlemek için ne yapılmalıdır?
​
Amaç göz yorgunluÄŸuna neden olan uyum çabasını azaltmak ve kurumayı önlemektir. Bu nedenle kırma kusurlarının tam olarak düzeltilmesi, uygun ışık alan ve nemi ayarlanmış bir ortamda çalışılması, çalışmaya küçük aralar verilerek gözlerin dinlendirilmesi ve gerekirse suni gözyaşı damlaları ile gözlerin nemlendirilmesi yararlı olur.
Kontakt Lens ve DÄ°jÄ°tal Göz YorgunluÄŸu
Kontakt lenslerin dijital göz yorgunluÄŸu üzerine etkileri olabillir mi?
​
Kontakt lensler Hidrojel veya Silikon Hidrojel adı verilen polimer yapılardan üretilir. Her polimer farklı oranlarda su tutma ve suyu koruma, dolayısıyla göz yüzeyindeki sıvı dengelerini deÄŸiÅŸtirme özelliklerine sahiptir. Bunun yanında kontakt lensin göz yüzeyinde varlığı nedeniyle gözyaşı yaÄŸ oranlarında deÄŸiÅŸme, kontakt lensin oluÅŸturduÄŸu mekanik etki göz yüzeyinin nemini kaybetmesine ve duyarlı hale gelmesine neden olabilir. Bu da gözde yanma, batma, kuruluk yaratarak göz yorgunluÄŸu hissi oluÅŸturabilir.
​
Gözlük ve kontakt lenslerde bu konuda özel uygulamalar mevcutmudur?
​
Gözlük camı üreticilerinin dijital göz yorgunluÄŸuna karşı özel filtreler geliÅŸtirdiÄŸini biliyoruz, bunlar sınırlı bir ölçüde fayda saÄŸlayabilir.
Kontakt lenslerde ise ışığın optik sapmalarını en aza indirmek amacıyla asferik yani küreselden ziyade kenarlara doÄŸru farklılaÅŸan elips ÅŸeklinde yüzey tasarımları oluÅŸturulur. Böylece 5 mm lik gözbebeÄŸi açıklığına uyan bölgede göze giren ışıkların çoÄŸunun gözün retinasında odaklanması saÄŸlanmaya çalışılır.
​
Ayrıca kontakt lensler, materyal ve yüzey özellikleri nedeniyle buharlaÅŸmaya baÄŸlı göz kuruluÄŸunu arttırırlar, bu da ek bir yorgunluk hissi anlamına gelir. Bunu önlemek için kontakt lenslerin yüzey özellikleri geliÅŸtirilerek sıvı kaybının önlenmesi ve göz yüzeyindeki sıvı dengelerinin korunması saÄŸlanabilir.
​
Sonuç olarak; kontakt lens kullanımı, dijital göz yorgunluÄŸunu arttırıcı etkiler oluÅŸturabilir. Bu etkilerin en aza indirilmesi için göz doktoru kontrolünde yorgunluÄŸu en aza indirebilecek kontakt lenslerin, bilinçli bir ÅŸekilde kullanılması ve yine göz doktorunun denetiminde kalınması yarar saÄŸlayacaktır.